Episode 85: DĨ NHẬT TRỊ NHẬT?

MỸ CÓ CẦN NÉM 2 QUẢ BOM NGUYÊN TỬ KHÔNG?

Đã hơn 80 năm kể từ khi 2 quả bom nguyên tử đầu tiên được ném xuống hai thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản trong hai ngày 6 và 9 tháng 8 năm 1945. Đó là những lần đầu tiên và duy nhất cho đến nay vũ khí nguyên tử được loài người sử dụng. Các tranh cãi về sự cần thiết và nguyên nhân cho việc Mỹ “hạ độc thủ” với Nhật Bản vẫn chưa chấm dứt. Hôm nay Sử Sinh sẽ cố gắng mang đến cho các bạn thính giả một cách nhìn toàn diện hơn về sự kiện này.

Mọi ý kiến đóng góp xin liên hệ [email protected]

Hãy ủng hộ cho podcast tại:

https://www.buymeacoffee.com/su.sinh

***Các khái niệm, nhân vật đáng chú ý*** 

• Nuclear fission: phản ứng phân hạch. Nguyên lý được ứng dụng để chế ra 2 quả bom nguyên tử thả xuống Nhật Bản.

• Nuclear fusion: phản ứng tụ hạch. Đây là nguyên lý mà mặt trời sản sinh ra năng lượng, cũng là nguyên lý được ứng dụng để chế ra bom nhiệt hạch, có sức công phá gấp nhiều ngàn lần bom nguyên tử.

• Harry Truman (1884-1972): Tổng thống thứ 33 của Mỹ, cầm quyền từ 1945 đến 1953. Truman là phó tổng thống của Roosevelt cho đến khi Roosevelt qua đời vì bệnh tháng 04/1945. 

• Hirohito/裕仁 (1901-1989): Thiên hoàng Nhật Bản, cháu nội hoàng đế Minh Trị, người đóng vai trò quyết định trong việc thuyết phục chính quyền Nhật đầu hàng đồng minh.

• Korechika Anami/阿南 惟幾 (1887-1945): Bộ trưởng chiến tranh Nhật Bản, nhân vật hiếu chiến nhất trong nhóm bộ 6 tối cao ở Nhật, kẻ kêu gọi chiến đấu đến cùng. Anami mổ bụng tự sát ngày 15/08/1945 sau khi Nhật đầu hàng. 

• Kokutai (国体): Quốc thể, chế độ ở Nhật Bản trong đó Thiên hoàng đóng vai trò ngự trị (reign) tuy không trực tiếp cai trị (rule).

• Julius Robert Oppenheimer (1904-1967): Nhà vật lý lý thuyết có vai trò to lớn trong việc quản lý dự án Manhattan chế tạo thành công bom nguyên tử.

• Yosuke Matsuoka/松岡 洋右 (1880-1946): Ngoại trưởng Nhật từ 1940 đến 1941, người đã ký “Nhật-Xô trung lập điều ước” với ngoại trưởng Liên Xô Molotov ở Moscow tháng 04/1941.

• Joseph Stalin (1878-1953): Lãnh đạo tối cao của Liên Xô. Tổng bí thư ĐCS Liên Xô từ 1922 đến 1952.

• Molotov (1890-1986): Ngoại trưởng Liên Xô từ 1939 đến 1949.

• Klaus Fuchs (1911-1988): Nhà vật lý người Anh gốc Đức, làm việc cho dự án Manhattan và gián điệp của Liên Xô, người đã tuồn những thông tin tối mật về dự án bom nguyên tử cho tình báo Xô-viết. 

• Douglas MacArthur (1880-1964): Tướng Mỹ đứng đầu lực lượng quân đồng minh chiếm đóng Nhật Bản sau chiến tranh từ 1945 đến 1951. MacArthur đã có quyết định sáng suốt tôn trọng Quốc thể của Nhật để vỗ yên người dân sau chiến tranh.

CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO:

• 1. Số liệu về các nạn nhân của phát-xít Nhật trong thế chiến II: https://www.hawaii.edu/powerkills/SOD.CHAP3.HTM

• 2. Bài phát biểu của tổng thống Harry Truman sau khi quả bom nguyên tử đầu tiên được thả xuống Hiroshima ngày 06/08/1945: https://m.youtube.com/watch?v=n_A8LPtuX5c

• 3. Bài báo phản bác cuốn sách của sử gia Hasegawa về nguyên chính cho việc Mỹ ném bom nguyên tử: 

https://www.bu.edu/historic/hs/kort.html

• 4. Bài phỏng vấn sử gia Hasegawa trong đó Hasegawa lý luận rằng Mỹ ném bom nguyên tử Nhật Bản với mục đích trả thù:

https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/25751654.2019.1625112#abstract

• 5. Cuốn sách đoạt giải Pulitzer của sử gia Mỹ John Toland về đế chế Nhật Bản qua góc nhìn của người Nhật: https://www.amazon.com.au/Rising-Sun-John-Toland/dp/0812968581

• 6. Tiểu sử Oppenheimer: https://www.amazon.com.au/Inside-Centre-Life-Robert-Oppenheimer-ebook/dp/B00A4B99GG