มองจีนมุมใหม่ EP. 120: ห้องส้วมกับค่านิยมความเป็นส่วนตัวของจีน

“ส้วม” หรือห้องสุขา ถูกจัดเป็นพื้นที่ส่วนตัวของคนส่วนใหญ่ทั่วโลก มีประตูปิดกั้นมิดชิด แต่ไม่ใช่ในประเทศจีน  เพราะส้วมหลายแห่งตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน สร้างโดยไม่มีผนัง ไม่มีประตู หรือหลายที่แม้จะมีผนังก็กั้นเพียงพื้นที่เล็ก ๆ แค่นั่งยอง ๆ ก็สามารถโผล่หน้าไปมองห้องข้างเคียงได้ง่ายดาย  มีปัญหาเรื่องความสะอาด ไม่ถูกสุขอนามัย จนเลื่องลือไปทั่วโลก

รัฐบาลจีนหยิบยกปัญหาเรื่องส้วมมาเป็นวาระแห่งชาติ เพื่อเร่งแก้ไข  สร้างภาพลักษณ์ใหม่ทั้งความสะอาด ก่อผนังและประตูปิด ทันสมัยเหมือนนานาชาติ โดยมีความเปลี่ยนแปลงสำคัญตั้งแต่หลังปี ค.ศ.2008 ที่จีนเป็นเจ้าภาพการแข่งขันโอลิมปิก

คนจีน มีมุมมองเรื่องส้วมและสิ่งปฏิกูลที่แตกต่างไปจากหลาย ๆ ชาติ  เรื่องนี้เชื่อมโยงไปถึงค่านิยมการไม่ได้ให้ความสำคัญกับ “ความเป็นส่วนตัว” (Privacy) มากเหมือนชาติตะวันตก และระบบการปกครองแบบสังคมนิยมที่รัฐบาลจีนสามารถเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคลของพลเมืองทั้งชาติได้

อะไรที่เป็นเหตุผลหรือที่มาเบื้องหลังความคิดดังกล่าว โสภิต หวังวิวัฒนา  ชวน ดร.อรสา  รัตนอมรภิรมย์  ผู้ช่วยผู้อำนวยการศูนย์อาเซียน – จีนศึกษา สถาบันการจัดการปัญญาภิวัฒน์  คุยเรื่องนี้